Passie voor thee

Klant Oxfam Novib

Voor Oxfam Novib interview ik de Vietnamese onderneemster Nguyen Thi Tham over haar passie voor thee en de ambities voor haar unieke bedrijf.

Passie voor thee

Bevlogen en ambitieus, zo runt de Vietnamese onderneemster Nguyen Thi Tham samen met haar man het theebedrijf TAFOOD. Met een enorme passie voor de speciale Shan Snow-thee uit de bergen van Noord-Vietnam. ‘Wij willen hoge kwalitatieve thee produceren, de theeplukkers voorzien van beter inkomen en de unieke theebomen beschermen.’

Waar komt deze theepassie vandaan?

‘Mijn man en ik werkten al langer in de theehandel. Vaak zagen we slechte theekwaliteit, het gebruik van pesticiden en grote fabrieken. Wij wilden het anders gaan aanpakken. Juist toen kwamen we de theeplukkers in de bergen van Noord-Vietnam tegen. Zij produceerden zeer goede thee, maar hadden nog altijd erg weinig inkomen. Vanwege de slechte bereikbaarheid in dit bergachtig gebied had geen enkel bedrijf zich er gevestigd.’

En jullie besloten dat wél te doen. Waarom?

‘Goede thee verdient een goede prijs. Wij zagen kansen: wij wilden deze unieke thee naar het centrum van Vietnam brengen en tegelijkertijd zorgen voor meer inkomsten voor de lokale theeplukkers.’

Hoe zijn jullie vervolgens gestart?

‘We zijn eerst door Vietnam gereisd en hebben overal monsters meegenomen van de specifieke theesoort Shan Snow. Deze theebomen, sommige wel honderd jaar oud, staan op een hoogte van 1600 meter. De temperatuur en vochtigheid op deze hoogte zijn gunstig voor de groei van de theeblaadjes. Alle monsters hebben we zelf getest. De thee van de H’Mong en Dao, twee etnische minderheden, kwamen als beste uit de test. Samen met de H’Mong en Dao zijn we in 2015 coöperaties gestart.’

Hoe verliep de samenwerking?

‘Mijn man heeft de eerste twee jaar in de bergen bij de theeplukkers gewoond en gewerkt. Om te zien en te leren hoe ze werkten. Daarna hebben we de beste plukkers geselecteerd en getraind. De H’Mong en Dao spreken geen Vietnamees, alleen hun eigen taal. Dat maakt het moeilijk communiceren. We hebben gelukkig iemand gevonden die ook Vietnamees spreekt. Zij fungeerde als tolk en is nu onze lokale manager.’

De kwaliteit was toch al goed, waarom een training?

‘We hebben hen uitgelegd dat we de kwaliteit van de thee verder kunnen verbeteren door goed samen te werken. Dan kunnen wij de thee duurder verkopen en verdienen zij veel meer. Zo hebben we de plukkers geleerd wanneer je het beste de theeblaadjes kan plukken. Na 15 dagen zijn de blaadjes precies groot genoeg om geplukt te worden. Andere aanpassingen: efficiënter werken door grotere batches. Theebladeren drogen met machines in plaats van vochtig hout te stoken.’

‘Ook hebben we de plukkers geleerd hoe ze de bomen kunnen onderhouden, zodat de kwaliteit gewaarborgd blijft. En dat ze de bomen moeten beschermen tegen houtkap en verkoop. Want de Shan Snow-bomen zijn oude, unieke theebomen, die we als bedrijf maar ook als land niet kwijt willen raken. We zijn gestart met het kweken van nieuwe Shan Snow-bomen, als garantie voor de toekomst. Op deze manieren hopen wij een bijdrage te kunnen leveren aan natuurbescherming in Vietnam.’

In 2016 deden jullie mee met het Enterprising for Development (EFD) Programme van Oxfam. Nuttig?

‘Zeker, dit heeft ons enorm geholpen. Ik heb veel geleerd van de andere ondernemers en de bijeenkomsten. Onder meer hoe je een goed merk moet neerzetten, waar je allemaal aan moet denken. Zo ontstond ons merk Shanam.’

Hoe heeft het bedrijf zich daarna ontwikkeld?

‘Wij zijn stap voor stap gegroeid. We hebben ons eerst gericht op productontwikkeling, daarna branding. Ons merk Shanam staat voor puur en kwaliteit. En voor het verhaal van de lokale theeplukkers: hoe de theeverkoop deze kleine gemeenschappen ondersteunt en oude theebomen beschermt. Twee jaar na de start begon de verkoop goed te lopen. Inmiddels verbouwen we 20 theesoorten, hebben we 15 fulltime en 20 parttime werknemers in dienst en werken we samen met ruim 600 kleine boeren.’

En de volgende stap?

‘Uitbreiding. We verkennen nieuwe regio’s en landen om onze thee te verkopen. We denken na over een derde coöperatie. De grootste uitdaging hiervoor is kapitaal. Want om verder te kunnen groeien, maar ook voor verbeteringen in de huidige productie, voor trainingen en certificering, is geld nodig. Daarom zijn we op zoek naar partners en donoren.’

IJverige plannen. Wanneer zijn jullie tevreden?

‘Als we onze Shan Snow-thee naar Europa kunnen exporteren, zodat ook Europeanen deze unieke thee kunnen proeven en het verhaal van de theeplukkers in de Vietnamese bergen leren kennen. Dat zou geweldig zijn. Wie weet kunnen we zo de kloof tussen theeplukkers en theedrinkers kleiner maken.’

Interview voor Oxfam Novib, november 2019. Foto’s: TAFOOD / Oxfam Novib.